Terrarium, klatka czy kojec dla jeża pigmejskiego – co wybrać?

Jeże pigmejskie to niezwykle aktywne i energiczne zwierzęta, które w nocy potrafią pokonać nawet kilka kilometrów. Aby zapewnić im zdrowie, dobrą kondycję i najwyższe poczucie bezpieczeństwa, musisz stworzyć im odpowiednie warunki bytowe. Podstawą jest właściwie dobrane lokum – bezpieczna przestrzeń, w której Twój kolczasty pupil spędzi większość swojego życia. Dlatego pierwsze pytanie przed zakupem zwierzaka, które należy sobie zadać, brzmi: co będzie lepsze dla jeża – terrarium, klatka czy kojec? Każde z tych rozwiązań ma swoje wady i zalety, które bezpośrednio wpływają na komfort oraz zdrowie Twojego zwierzaka.

Pierwszym sposobem trzymania jeża jest odpowiednio dobrane terrarium. Masz do wyboru kilka typów terrariów: szklane, z płyty OSB, ze sklejki laminowanej, z akrylu, z PCV, z czego dwa ostatnie są dość rzadko spotykane. Jeśli jeż nie jest nauczony korzystania z kuwety, zdecydowanie najlepiej sprawdzą się terraria, które nie będą pochłaniać wilgoci. Absolutną podstawą w terrarium jest dobra wentylacja. Najpopularniejsze ułożenia kratek wentylacyjnych to bok góra – drugi bok dół, góra – przód dół. Im większa przestrzeń wentylacyjna, tym lepiej. W terrarium łatwo jest utrzymać odpowiednią temperaturę oraz czystość.

Drugą opcją jest odpowiednio duża klatka. Pamiętaj, że w klatce rozstaw prętów nie powinien być większy niż 1,5 cm, gdyż jeże mogą próbować przeciskać główki przez szpary i utknąć. Jednak głównym minusem klatki są przeciągi i problem z utrzymaniem stałej temperatury. Dlatego bardzo ważne jest, aby klatka stała w miejscu nienarażonym na przeciągi i gwałtowne zmiany temperatur.

Niektórzy hobbyści wybierają dla jeży kojec, np. z łączonych modułów. Jest to coraz bardziej popularne rozwiązanie. Moduły pozwalają dostosować wielkość i kształt wybiegu do miejsca, jakim dysponujesz. Jednak w kojcu, podobnie jak w klatce, trudniej utrzymać odpowiednią temperaturę.

Minimalne wymiary klatki lub terrarium dla jeża pigmejskiego to 100 x 40 cm podstawy. Wysokość może być mniejsza, ok. 30 cm, ponieważ jeże nie wspinają się. Jeśli jednak możesz przeznaczyć dla jeżyka więcej miejsca, to idealne lokum dla jednego osobnika powinno mieć powierzchnię 120 x 60 cm i wysokość ok. 40 cm.

Zarówno odpowiednią temperaturę, jak i wilgotność zdecydowanie najłatwiej utrzymać w terrarium. W lokum jeża warto zamontować termometr oraz higrometr, które pozwolą kontrolować te parametry. Odpowiedni zakres temperatury dla jeża pigmejskiego to 22-27^oC. W niższej temperaturze jeże mogą zapaść w hibernację, co kończy się dla nich śmiercią. Warto pamiętać, że przegrzanie jest równie niebezpieczne co wyziębienie.

Z kolei wilgotność powinna wynosić 40-60%, czyli tyle, ile na ogół jest w naszych domach. Wyższa wilgotność może skutkować pojawianiem się pleśni, natomiast zbyt niska może przyczynić się do problemów z układem oddechowym jeży. Najbardziej narażone na utrzymywanie zbyt wysokiej wilgotności są terraria ze słabą lub źle umiejscowioną wentylacją.

Co zrobić, gdy w domu masz temperaturę niższą niż ta zalecana dla jeża? Masz kilka opcji, aby ogrzać terrarium dla jeża:

• Maty grzewcze – są dostępne w różnych rozmiarach. Warto zadbać o to, aby mata zajmowała ⅓-½ powierzchni terrarium. Podkładasz ją pod terrarium/klatkę/wybieg; nigdy do środka. Moim zdaniem jest to najwygodniejsze rozwiązanie.
• Kable grzewcze – są grubsze niż mata, dlatego w przypadku ich użycia warto przemyśleć postawienie klatki na małych nóżkach, a sam kabel podkleić pod klatką, np. za pomocą taśmy aluminiowej.
• Żarówki/promienniki grzewcze – z uwagi na fakt, że jeże są zwierzętami nocnymi, odradzam używanie żarówek grzewczych. Zdecydowanie lepiej sprawdzą się ceramiczne emitery, których jedyną rolą jest grzanie. Ważne jest ustawienie promiennika w odpowiedniej odległości od podłoża, aby utrzymać właściwą temperaturę.

Każde z tych rozwiązań wymaga użycia dodatkowego sprzętu, jakim jest termostat. Dzięki niemu będziesz mógł utrzymać zadaną temperaturę, co zapobiegnie przegrzaniu lub wyziębieniu zwierzaka. Na termostacie ustawia się temperaturę, do jakiej ma się nagrzać tzw. punkt grzewczy (miejsce, gdzie zwierzak będzie się wygrzewać), i gdy temperatura będzie odpowiednia, źródło ciepła wyłączy się, a gdy będzie spadać – ponownie zostanie włączone.

Na rynku dostępne są bardzo różne podłoża. Jedne z nich nadają się bardziej, inne mniej. Każde ma swoich zwolenników i przeciwników.

Trociny to często wybierane podłoże ze względu na łatwość utrzymania higieny. Ważne, aby wybrany produkt był bardzo dobrze odpylony. Jeże mają krótkie nóżki i chodzą z pyszczkami przy ziemi, dlatego obecność pyłu w trocinach może bardzo negatywnie wpłynąć na ich układ oddechowy. Drugą ważną kwestią jest rodzaj drewna – najlepiej, aby były to trociny z drzew liściastych, które nie mają intensywnego zapachu. Absolutnie odradzam stosowanie trocin zapachowych.

Podkłady jednorazowe, często używane w kojcach dla szczeniaków, to również bardzo dobre rozwiązanie dla jeży. Dobrze chłoną wilgoć, są tanie, a ich codzienna wymiana pozwala zachować czystość i higienę.

Pellet drewniany to rozwiązanie rzadko wybierane. Pellet jest twardy, może więc powodować powstawanie odgniotków na łapkach jeży. Dodatkowo po kontakcie z moczem pellet rozpada się na pył, który trudno posprzątać.

Żwirki drewniane/kukurydziane również są twarde, natomiast w porównaniu do pelletu nie rozpadają się. Niektóre z nich po kontakcie z moczem zbrylają się, co ułatwia sprzątanie. Jednak zdarza się, że zmoczony żwirek przykleja się do dna terrarium i trudno go usunąć. Natomiast jest to bardzo dobre rozwiązanie do kuwety.

Drybed (vetbed) to świetne rozwiązanie w połączeniu z materiałem chłonnym użytym pod spód, np. podkładem dla szczeniąt. Drybedy są zazwyczaj antypoślizgowe i jednostronnie przepuszczalne. Oznacza to, że mocz czy woda przepływa do warstwy chłonnej, a zewnętrzna warstwa pozostaje sucha. Jest to szczególnie dobre rozwiązanie dla jeży nauczonych korzystania z kuwety.

Koce to rozwiązanie, którego nie polecam. Pochłaniają całą ciecz i w efekcie stwarzają warunki odpowiednie do rozwoju bakterii czy grzybów. Koce pozostają długo mokre, co może negatywnie wpłynąć na zdrowie jeża.

Im większe lokum, tym więcej miejsca do zagospodarowania. Absolutnie podstawowym wyposażeniem są: domek (przynajmniej jeden), dwie miski lub miska i poidło, kuweta oraz kołowrotek.

• Domek – może być drewniany lub materiałowy; ważne, aby jeż miał możliwość swobodnego wejścia.
• Kuweta – powinna mieć niski próg; można wykonać ją samemu z plastikowego pojemnika lub kupić, np. kuwetę narożną.
• Kołowrotek – wybór odpowiedniego kołowrotka jest kluczowy dla zdrowia zwierzaka. Średnica nie powinna być mniejsza niż 30 cm. Mniejsze kołowrotki będą powodować nienaturalne wygięcie kręgosłupa. Należy unikać kołowrotków z efektem nożyc. Może się bowiem zdarzyć, że jeżyk będzie chciał zejść z jeszcze kręcącego się kołowrotka i kołowrotek nożycowy może w tym momencie wyrządzić mu ogromną krzywdę. Bieżnia powinna być pełna, bez otworów, gdyż kołowrotki z niepełną bieżnią zwiększają ryzyko wpadnięcia łapki jeża w szczelinę podczas biegania, co może się skończyć tragedią.
• Kuweta z piaskiem do kąpieli – warto do klatki włożyć kuwetę z dość gruboziarnistym piaskiem. Należy unikać piasku dla szynszyli, ponieważ może wysuszać skórę jeża. Kąpiele w piasku pomogą zachować higienę zwierzaka, a także zapewnią mu rozrywkę.
• Zabawki – w klatce można także umieścić przeróżne tunele, maty węchowe, a także więcej różnych domków.

Nie polecam używania pięterek, a jeśli już się na nie zdecydujesz, to powinny być one niskie i z łagodnym wejściem. Jeżyki to niezdary, może się zdarzyć, że, spadając z pięterka, zrobią sobie krzywdę. O wiele lepiej jest po prostu powiększyć powierzchnię klatki, niż rozbudowywać ją w górę.

Zapewnienie odpowiednich warunków dla jeża wymaga na start konkretnego budżetu, wiedzy i miejsca, natomiast nie jest trudne.