Przerost zębów u królika i inne choroby jamy ustnej

Specyficzna anatomia królików i ich stale rosnące zęby mogą stać się dla nich źródłem ogromnego cierpienia. Przerost zębów u królika i inne choroby jamy ustnej to jeden z najczęstszych powodów wizyt królików w klinikach weterynaryjnych. Sprawdź, jak ich uniknąć i jak rozpoznać pierwsze oznaki problemów.

Zęby królika są cylindryczne i rosną nieustannie przez całe życie zwierzątka. Jest ich łącznie dwadzieścia osiem. Króliki nie mają kłów, a przestrzeń między siekaczami i przedtrzonowcami nazywana jest diastemą. Dodatkowo przedtrzonowce i trzonowce są anatomicznie identyczne, co utrudnia rozróżnienie każdego zęba. Dlatego są one nazywane po prostu zębami policzkowymi.

Podczas posiłków królik chwyta jedzenie wargami, odgryza lub tnie siekaczami kawałki i przenosi je językiem do zębów policzkowych. Powierzchnie zębów policzkowych są nieregularne, co zapewnia chropowatą powierzchnię do szlifowania grubych, włóknistych pokarmów. Dlatego normalne ruchy, które królik wykonuje podczas żucia utrzymują jego zęby starte do odpowiedniej długości.

Ciekawostka!

Zęby królika zużywają się o około 2-2,4 mm tygodniowo, w zależności od tempa wzrostu i ścierania zębów.

Choroby jamy ustnej wynikają z anatomicznej lub fizjologicznej nieprawidłowości, która zakłóca wzrost lub ścieranie zębów. Przyczyny problemów można zaklasyfikować jako wrodzone lub nabyte. Przyczyny wrodzone to schorzenia obecne od urodzenia, a nabyte są wynikiem czynników zewnętrznych.

Do przyczyn nabytych należą:

• urazy,
• choroby ogólnoustrojowe,
• nowotwory,
• niewłaściwe odżywianie.

Ten ostatni punkt jest najczęstszą przyczyną problemów u królików. Przyjrzyjmy mu się bliżej.

Właściwe odżywianie i pielęgnacja są niezbędne do zapobiegania chorobom jamy ustnej. Właściciele królików powinni podawać im praktycznie nieograniczoną ilość karm bogatych w błonnik.Ważne są trawa, wysokiej jakości siano z tymotki oraz włókniste, zielone, liściaste rośliny. Szczegółowo o żywieniu królików przeczytasz we wpisie Co jedzą króliki domowe i jak ja prawidłowo karmić.

Króliki potrzebują również diety dostarczającej wystarczająco dużo wapnia, by mineralizować stale rosnące zęby i otaczające je struktury kostne. Idealna ilość wapnia w diecie dla królika to 0,5-1,0%.

Objawy kliniczne chorób jamy ustnej są związane z ich nasileniem. Zwracaj uwagę na:

• Zmiany w sposobie lub wzorcu jedzenia. Ból jamy ustnej może powodować anoreksję i trudności w jedzeniu. Królik może wybierać tylko mniejsze, miękkie produkty zamiast włóknistego siana. Inne wady mogą powodować uwięźnięcie języka, co utrudnia lub uniemożliwia królikowi przesuwanie pokarmu w kierunku zębów policzkowych.
• Zmiany w ilości, rozmiarze i wyglądzie kału. Zmiany w nawykach żywieniowych skutkują zmianami w ilości i jakości kału.
• Nadmierne ślinienie lub wypadanie włosów pod brodą. Ból może powodować nadmierne ślinienie się, które odbija się na stanie skóry w okolicy brody królika.
• Obrzęki pyszczka. Obrzęki na pysku królika mogą być spowodowane ropniami wokół chorych zębów.
• Bruksizm, czyli zgrzytanie zębami, może być oznaką bólu.

Leczenie zależy od choroby. Przerost zębów wymaga przywrócenia ich do normalnej długości. Zęby złamane, zniekształcone lub zakażone należy usunąć. Po zabiegach królik potrzebuje odpowiedniej opieki. Lekarz weterynarii zaleca początkowo pokarm np. w formie papki, a później pomaga dobrać prawidłowe żywienie ograniczające ryzyko nawrotu problemów. Konieczne są również monitorowanie masy ciała i zapewnienie komfortowego otoczenia w czasie rekonwalescencji. W czasie leczenia oraz po zabiegach potrzebne bywają również leki przeciwbólowe lub antybiotyki.

Podsumowując, choroby jamy ustnej są bardzo powszechne wśród królików domowych. Niestety nie można zapobiec wszystkim problemom, ale karmienie dietą bogatą we włókno pokarmowe i zachęcanie zwierzątka do gryzienia to podstawa profilaktyki. Pamiętaj również o regularnych kontrolach u lekarza weterynarii, by wykryć problemy, zanim staną się poważne!