Jakie warzywa dla królika – poradnik opiekuna

Świeże warzywa powinny stanowić ok. 10% diety dorosłego królika. Są doskonałym źródłem witamin i minerałów, ale też elementem, który wprowadza do diety królika różnorodność doznań pod względem smaku, zapachu i tekstury. Jednak najważniejszą funkcją warzyw jest dostarczanie wody, gdyż króliki z natury piją jej mało. Dlatego podawaj świeże warzywa, zwłaszcza zimą, gdy nie ma trawy; będzie to w zasadzie jedyny pokarm dodatkowo nawadniający królika. I jeszcze jedno, warzywa dla królika nie są składnikiem, który w istotny sposób wpływa na ścieranie zębów. Po prostu zawierają zbyt mało włókna pokarmowego.

Każdego dnia królik powinien otrzymywać około 70–100 g świeżych warzyw. Mówiąc prościej: warzywa, które podajesz dorosłemu królikowi, powinny zmieścić się w szklance o obj. 250 ml. Najlepiej, aby w jednej porcji znalazło się co najmniej pięć różnych gatunków roślin – zapewni to zwierzęciu urozmaicony i smaczny posiłek.

Pamiętaj jednak, że większość porcji (około 2/3 porcji) powinny stanowić warzywa liściaste. Warzywa korzeniowe i bulwiaste zawierają dużo cukru, dlatego nie powinny przeważać w diecie. A jeżeli Twój królik ma nadwagę, to tym bardziej powinieneś je ograniczyć.

Podane ilości są oczywiście orientacyjne, nie stanowią ścisłych wyliczeń. To Ty jako opiekun najlepiej znasz swojego królika i określisz jego rzeczywiste zapotrzebowanie na warzywa. Pamiętaj jednak, że warzywa to tylko część diety królika, a podstawą żywienia są siano i świeża trawa. Zajrzyj koniecznie do wpisu Co jedzą króliki domowe i jak je karmić?, aby uniknąć błędów żywieniowych.

Porcję warzyw podawaj codziennie. Ponieważ króliki jedzą często, ale w małych ilościach, dzienną porcję warzyw podziel na dwie mniejsze porcje, oczywiście jeżeli masz taką możliwość. Będzie to zgodne ze sposobem żerowania Twojego pupila, ale też zwiększy częstotliwość Waszych interakcji.

Przygotowałam dla Ciebie listę bezpiecznych i zdrowych warzyw. Podzieliłam je na rośliny liściaste – to one będą bazą dziennej porcji warzyw – i pozostałe. Jak widzisz, wybór jest bardzo duży. Bez problemu na podstawie tej listy ułożysz dla swojego uszaka smaczne i różnorodne menu. Warzywa możesz podawać codziennie w różnych kombinacjach.

Musisz zawsze mieć na uwadze, że spożycie niektórych warzyw może powodować problemy trawienne, zwłaszcza tych o wysokiej zawartości wody i cukru. Pamiętaj o tym, że każdy królik jest inny, dlatego jeden będzie trawić warzywa bez problemu, podczas gdy inny może reagować np. luźniejszymi odchodami, wzdęciami lub biegunką.

W takiej sytuacji sprawdź, które warzywo jest przyczyną problemu – możesz to zrobić, wykorzystując procedurę opisaną w akapicie Jak wprowadzać nowe warzywo?. Aby poznać swojego królika i zrozumieć jego potrzeby i problemy, musisz go obserwować i być uważnym.

Kapusta z jednej strony nierozłącznie kojarzy się z królikami, a z drugiej – wzbudza wiele wątpliwości. Jak to jest z tą kapustą i innymi warzywami kapustnymi? Są to warzywa, które stosuje się w żywieniu królików, ale mogą powodować zaburzenia trawienne. Z tego powodu podawaj je w niewielkich ilościach, po uprzednim przyzwyczajeniu królika do ich obecności w diecie. W razie złego tolerowania po prostu z nich zrezygnuj.

Do warzyw kapustnych stosowanych w diecie królika należą: brokuł, kalafior, kapusta pekińska, kapusta włoska, kapusta czerwona, kapusta biała, brukselka, kalarepa, jarmuż, pak choi (kapusta chińska).

Najgorszą opinię z wymienionych ma biała kapusta, dlatego z reguły nie jest polecana.

Tak, sałatę można podawać królikom, ale nie każda odmiana będzie odpowiednia. Podobnie jak w przypadku innych warzyw, najpierw powoli wprowadź sałatę do diety swojego królika. Obserwuj, jak na nią reaguje. Sałatę podawaj umytą i osuszoną. Za bezpieczną uznaje się sałatę rzymską. Sałata masłowa i lodowa nie są polecana przez hodowców i opiekunów, którzy zarzucają im wysoką koncentrację azotanów i metali ciężkich. Jeżeli stosujesz sałatę, pamiętaj, że najmniej azotanów zawierają rośliny uprawiane w gruncie (w porównaniu do uprawianych pod osłonami). Jednak i w nich stężenie azotanów wzrasta w okresie suszy. Sałata z własnego ogródka nie jest gwarancją niskiej zawartości azotanów i metali ciężkich; bywa, że jest dużo bardziej zanieczyszczona.

W sensie botanicznym sałatą nie są rośliny zaliczane do rodzaju cykoria, które charakteryzuje mniejsza lub większa goryczka. Należą do nich:

• cykoria endywia (kędzierzawa) – z wyglądu przypomina sałatę z silnie karbowanymi, powycinanymi listkami,
• cykoria eskariola – z wyglądu przypomina sałatę z dużymi, gładkimi lub lekko falowanymi liśćmi,
• cykoria sałatowa – małe, wydłużone główki ze zwartymi jasnymi listkami,
• raddichio – odmiana cykorii sałatowej z czerwonymi liśćmi.

Rośliny te są źródłem wielu cennych składników, przy jednoczesnej niskiej kaloryczności. Dostarczają witamin (szczególnie A, K, C i z grupy B) oraz minerałów (potas, wapń, fosfor). Jest to świetne urozmaicenie diety królików, zwłaszcza zimą, gdy brakuje innych świeżych produktów.

Ciekawostka. Dzikim krewnym wymienionych odmian cykorii jest cykoria podróżnik. Możesz podawać całą roślinę, wraz z korzeniem. Ta roślina zielna wspiera pracę nerek, poprawia apetyt i reguluje trawienie. Natomiast w korzeniu cykorii znajduje się inulina – naturalny prebiotyk, który korzystnie wpływa na florę bakteryjną jelit. Dlatego poleca się go królikom cierpiącym na zaburzenia trawienne, jak również w trakcie lub po antybiotykoterapii.

• Ziemniaki i bataty – zawierają dużo skrobi i mało błonnika, co może zakłócać proces trawienia. Ponadto w surowych ziemniakach i częściach zielonych tej rośliny występuje alkaloid o nazwie solanina. Jego spożycie wywołuje objawy zatrucia.
• Cebula, czosnek, szczypior, por – mimo że warzywa te są zdrowe dla ludzi, w przypadku królików ich podawanie jest bardzo niebezpieczne. Zawarte w nich związki siarki podrażniają błonę przewodu pokarmowego. U królika może dojść do problemów z oddychaniem i pracą serca. W rzadkich przypadkach może rozwinąć się niedokrwistość hemolityczna (anemia) na skutek rozpadu czerwonych krwinek.
• Fasola, groch, soja – warzywa strączkowe, uważane przez ludzi za zdrowe i bogate w białko, nie są odpowiednie dla królików, których dieta jest niskobiałkowa i niskoenergetyczna. Podawanie ich królikowi prowadzi do poważnych problemów trawiennych.
• Rabarbar – zawiera duże ilości kwasu szczawiowego, który wiąże się z wapniem, tworząc nierozpuszczalne szczawiany. W ten sposób spada dostępność wapnia w organizmie królika. Ponadto kwas szczawiowy może podrażniać jelita i zaburzać ich pracę.
• Awokado – awokado zawiera persynę, czyli związek chemiczny, który dla ludzi na ogół jest nieszkodliwy. Natomiast dla wielu zwierząt, w tym królików, jest to silna toksyna. Spożycie awokado prowadzi do trudności w oddychaniu, zaburzeń pracy serca, a w skrajnych przypadkach – nawet do śmierci.

• Jednorazowo wprowadzaj tylko jeden rodzaj nowego pokarmu.
• Przez pierwsze 3 dni podawaj niewielką porcję nowego pokarmu (ok. jednej łyżki stołowej).
• Szczególnie ostrożnie postępuj z warzywami kapustnymi (brokuł, kalafior, kapusta pekińska, kapusta włoska, brukselka, kalarepa, jarmuż brokuł, kalafior, kalarepa), podawaj ich mniej.
• Obserwuj reakcję zwierzęcia. Szczególną uwagę zwróć na konsystencję odchodów.

Jeżeli po tym okresie Twój królik nie wykazuje żadnych niepokojących objawów, możesz zwiększyć ilość nowego pokarmu i zacząć stosować go regularnie.

Te zasady dotyczą też innych rodzajów pokarmu. Stosując się do nich, unikniesz wielu kłopotów ze zdrowiem swojego podopiecznego.

Warzywa dla królika są ważnym elementem zdrowej diety, pod warunkiem że:

• wprowadzisz je stopniowo,
• wybierzesz te, do których masz łatwy dostęp, aby zawsze podawać je świeże,
• będziesz trzymać się zasady, że porcja warzyw powinna się składać głównie z warzyw liściastych,
• warzywa korzeniowe, bulwiaste i te o specyficznym składzie będziesz podawać z umiarem.

1. Kapusta włoska, liście kalarepy, liść cykorii, plasterek ogórka, plasterek marchewki, kawałek korzenia selera.
2. Sałata rzymska, kapusta włoska, kawałek korzenia selera, kawałek selera naciowego, kawałek kalarepy, plasterek marchewki.
3. Kapusta włoska, kapusta rzymska, brokuł – różyczka i 2 listki, plasterek marchewki, kawałek buraczka, kawałek selera naciowego.
4. Kapusta rzymska, kilka liści rukoli, plasterek cukinii, plasterek pietruszki, kawałek papryki.

Literatura

• Chisty MM, Quddus R, Islam B, Khan BR. Effect of onion extract on immune response in rabbits. Bangladesh Med Res Counc Bull. 1996 Aug;22(2):81-5.
• Vyas DS, Acharya RP, Dadhich AP, Godhwani JL, Purohit VS. Effect of Allium cepa (onion) on immune response in rabbit. Indian J Physiol Pharmacol. 1983 Jul-Sep;27(3):259-60.
• https://wabbitwiki.com/wiki/Vegetables
• https://www.polkarma.pl/files/users/PL_Wytyczne%20zywieniowe%20dla%20krolikow%20domowych_Interaktywny.pdf
• https://rabbit.org/care/fruits-vegetables/