Dieta jeża pigmejskiego

Nie ulega wątpliwości, że prawidłowa dieta jeża pigmejskiego ma bezpośredni wpływ na jego zdrowie, kondycję i długość życia. Jeże afrykańskie (pigmejskie), jak każdy inny gatunek, mają ściśle określone zapotrzebowanie na witaminy, minerały, białka, tłuszcze oraz węglowodany. Zadaniem opiekuna jest dostarczenie pokarmu, który jak najlepiej odpowiada tym potrzebom.

W naturze jeże pigmejskie żywią się głównie owadami. Chętnie polują również na ślimaki, dżdżownice i inne bezkręgowce. Chociaż klasyfikuje się je jako zwierzęta owadożerne, to często określa się je również jako zwierzęta względnie mięsożerne. Z tego powodu, mimo że fundamentem ich diety są bezkręgowce, dla zachowania pełni zdrowia ich dieta wymaga również niewielkiego dodatku składników roślinnych.

Wybierając karmę dla jeża pigmejskiego, zwróć uwagę na zawartość białka (25-35%), tłuszczu (10-20%) oraz błonnika (5-10%). Równie istotny jest stosunek wapnia do fosforu, który powinien wynosić około 1,5:1. Nadmiar fosforu skutkuje zaburzeniem gospodarki wapniowo-fosforanowej, co może prowadzić do metabolicznej choroby kości (MBD). Ważna w żywieniu jeży jest również chityna z pancerzyków owadów czy innych bezkręgowców, która poprawia perystaltykę jelit i działa jak włókno pokarmowe.

Dieta jeża pigmejskiego powinna być jak najbardziej urozmaicona. Dlatego, komponując menu dla swojego kolczastego pupila, staraj się uwzględnić następujące składni:

• Gotowe karmy dla jeży – mogą być wygodną bazą, stanowiącą ok. 50-60% diety, którą należy uzupełniać o owady, warzywa, jaja i mięso. Przykładem takiej karmy jest Tropifit Atelerix, która jest chętnie jedzona przez jeże i stanowi solidną podstawę ich diety.
• Sucha i mokra karma dla kotów – bardzo często to podstawowy element diety, stanowiący 50-60% jej składu. Wybieraj karmy dobrej jakości, o niskiej zawartości tłuszczu.
• Owady – najlepiej odzwierciedlają naturalną dietę jeży. Owady karmowe możesz podawać zarówno żywe, jak i suszone. Najlepszym wyborem są szarańcze , świerszcze np. Tropical Crickets, karaczany czy mączniki np. Tropical Mealworms. Natomiast drewnojady podawaj z umiarem ze względu na wysoką zawartość tłuszczu.
• Jajka – ugotowane na twardo są świetnym dodatkiem do diety.
• Mięso drobiowe i ryby – mogą być podawane surowe (zaleca się wcześniejsze przemrożenie w celu pozbycia się większości patogenów), jak i gotowane, bez soli (bezpieczniejsza opcja). W przypadku ryb należy zwrócić szczególną uwagę, aby nie zawierały ości.
• Serduszka drobiowe – możesz podawać jako urozmaicenie diety po wcześniejszym zamrożeniu w celu pozbycia się ewentualnych patogenów.
• Warzywa i owoce – stanowią dobre urozmaicenie diety. Wiele jeży bardzo lubi dojrzałe gruszki, jabłka i truskawki. Pamiętaj jednak, że owoce mają dużo cukru, dlatego podawaj je rzadko i w małych ilościach tylko jako dodatek, gdyż nie stanowią istotnego elementu diety. Warzywa możesz podawać częściej, ale również w niewielkich ilościach.
  

Przyjmuje się, że dorosły jeż pigmejski powinien otrzymywać 2-3 łyżki pokarmu dziennie. Natomiast młode osobniki do 6. miesiąca życia oraz samiczki w ciąży i karmiące mogą dostawać więcej karmy. Warto też stosować w ich wypadku karmy o wyższej zawartości białka i tłuszczu.

Jeśli dieta jeża pigmejskiego jest uboga w wapń, można przemyśleć jego suplementację, szczególnie u młodych osobników. Niektórzy decydują się na suplementowanie zwierzaków pyłkiem pszczelim, szczególnie w okresie obniżonej odporności, po zabiegach, po antybiotykoterapii czy ogólnie po przebytych chorobach. Pyłek można drobno zmielić i posypać nim karmę. Ważne, aby każdą suplementację konsultować z lekarzem weterynarii specjalizującym się w zwierzętach nieudomowionych, ponieważ nadmiary witamin, mikro- i makroelementów potrafią być równie niebezpieczne jak ich niedobory.

Oczywisty i bardzo ważny jest dostęp do świeżej wody. Wodę możesz podawać w poidle lub w misce. Bardzo ważne jest, abyś codziennie ją wymieniał. Możesz podawać wodę przegotowaną, filtrowaną, źródlaną lub z kranu.

Dieta jeża pigmejskiego nie powinna zawierać takich produktów jak:

• awokado,
• kawa i herbata,
• cukier i ksylitol,
• owoce cytrusowe,
• orzechy,
• zboża i produkty zbożowe – jeże to owadożercy, zbyt duża ilość zbóż ma negatywny wpływ na ich zdrowie,
• mleko i nabiał – ssaki po odstawieniu od matki tracą zdolność do trawienia laktozy poprzez zanik aktywności enzymu laktazy,
• pestki owoców i ziarna,
• sól,
• czekolada i kakao,
• rośliny strączkowe, cebulowe, kapustne,
• przyprawy,
• karma dla psów – zwykle takie karmy zawierają zbyt dużo składników roślinnych, a za mało białka.

• Karmienie „na oko” lub ciągła dostępność karmy – podawanie zbyt dużej ilości pokarmu prowadzi do otyłości i otłuszczenia narządów wewnętrznych, co skutkuje ich niewydolnością.
• Podawanie produktów przeznaczonych dla ludzi, takich jak: parówki, szynka, mięso gotowane w słonej wodzie, gotowany makaron. Nawet ich niewielka ilość podawana jako przysmak może mieć poważne konsekwencje zdrowotne.
• Stosowanie niskiej jakości karm – karmy takie mają dużą ilość zbóż, dużo odpadów pochodzenia zwierzęcego, wysoką zawartość fosforu, tłuszczów i niską zawartość białka.
• Karmienie o złej porze – jeże są zwierzętami zmierzchowymi, dlatego najlepiej karmić je wieczorem. Bywa, że przestawiają się i dostosowują aktywność do pory karmienia czy wybiegów, wówczas porę karmienia należy dostosować do aktywności swojego pupila.
• Stosowanie wyłącznie suchej karmy – choć to wygodne, nie powinno się ograniczać diety do jednej suchej karmy. Warto stworzyć urozmaicone menu w oparciu o owady, mięso, warzywa i jajka.
• Nieprawidłowy stosunek Ca:P w diecie – zaburza gospodarkę wapniowo-fosforanową, co może prowadzić do metabolicznej choroby kości (MBD), która skutkuje krzywicą lub u dorosłych zwierząt odwapnieniem i łamliwością kości. Warto pamiętać, że wapń odpowiada za skurcze mięśni i jego niedobór może powodować drżenia mięśni, a nawet problemy z sercem.
• Hiperwitaminoza/awitaminoza – przy źle dobranej diecie mogą pojawić się niedobory lub nadmiary poszczególnych witamin. Gdy tylko pojawią się niepokojące objawy, natychmiast należy zgłosić się do lekarza weterynarii specjalizującego się w zwierzętach egzotycznych.
• Czerwone i pomarańczowe warzywa – nie powinny przekraczać 20% mieszanki warzywnej ze względu na wysoką zawartość witaminy A.

• Jeżeli podajesz owady karmowe, wcześniej nakarm je wartościowym pokarmem, np. warzywami lub karmą wysokobiałkową. To przełoży się na ich wyższą wartość odżywczą.
• Sucha karma i twarde pokarmy minimalnie spowalniają odkładanie się kamienia nazębnego u jeży.
• Monitoruj regularnie wagę jeża, ponieważ pozwala to szybko zauważyć ewentualne zmiany, wskazujące na złą dietę lub problemy zdrowotne.
• Pamiętaj, że miękkie pokarmy zwiększają ryzyko problemów stomatologicznych, takich jak stomatitis (zapalenie jamy ustnej), poprzez szybsze odkładanie się kamienia nazębnego.
• Nie podawaj owadów złapanych w naturze (tzw. planktonu łąkowego), gdyż mogą przenosić pasożyty. Owady kupuj w dobrych hodowlach owadów karmowych.
• Zwracaj uwagę na proporcje Ca:P w owadach. Wiele owadów ma niekorzystny stosunek Ca:P, dlatego dobrze jest je czasem posypać preparatem mineralnym np. Tropical Vigorept Mineral.

Zapewnienie odpowiedniej diety jest bardzo ważne dla zdrowia jeża. Jako że są to małe zwierzęta, bardzo łatwo u nich zarówno o niedobory, jak i nadmiary składników, a także zatrucia. Pamiętaj, że podane ilości poszczególnych składników oraz dawkowanie karmy są orientacyjne. Każdy zwierzak jest inny. Bardziej aktywne jeże mogą potrzebować trochę więcej karmy, młode osobniki – więcej białka i wapnia, natomiast starsze jeże mogą wymagać bardziej miękkiego pokarmu, a chore osobniki – specjalistycznych diet. Jeżeli masz wątpliwości jak karmić swojego jeża, skonsultuj się z wyspecjalizowanym lekarzem weterynarii lub dietetykiem weterynaryjnym. Natomiast jeżeli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, niezwłocznie udaj się do lekarza weterynarii o specjalizacji zwierząt nieudomowionych.