Co jedzą króliki domowe i jak je prawidłowo karmić?

Królik to urocze, towarzyskie i pełne energii zwierzę, które szybko potrafi skraść serca domowników. Choć opieka nad nim nie jest skomplikowana, to jednak żywienie często sprawia opiekunom najwięcej trudności. Brak wiedzy o prawidłowej diecie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych – zupełnie niepotrzebnie. Jeśli chcesz, by Twój królik był zdrowy i cieszył się długim życiem, dowiedz się, co jedzą króliki domowe i jak je prawidłowo karmić.

Króliki są ścisłymi roślinożercami. W naturze dzicy krewni Twojego pupila żywią się przede wszystkim trawą i ziołami. Obgryzają też gałązki i korę drzew. Jest to pokarm niskokaloryczny, dlatego króliki muszą jeść dużo i często. We wpisie Jak działa przewód pokarmowy królika podkreślałam, że królik nie może być głodny. Zajrzyj do niego koniecznie, żeby dowiedzieć się dlaczego.

Królika karmimy wyłącznie pokarmami roślinnymi. Nie każda roślina będzie jednak dla niego odpowiednia. Należy pamiętać, że podstawą diety królika są siano i świeża trawa. Przy czym, poza okresem zimowym, świeża trawa powinna być pierwszym wyborem. Po pierwsze dlatego, że króliki ją uwielbiają, a po drugie – doskonale nawadnia, w przeciwieństwie do siana. Dobre nawodnienie królika jest kluczowe dla prawidłowej pracy nerek. Króliki z natury mało piją, dlatego tak pomocne w nawodnieniu są świeże warzywa, zioła i liście. W związku z tym, gdy tylko możesz, staraj się pozyskiwać dla swojego pupila świeżą trawę.

Świeża trawa i siano, osobno lub podawane jako kombinacja, powinny stanowić 80% diety królika. Przy czym świeże, pachnące siano z jak najdłuższymi źdźbłami trawy powinno być dostępne stale, nawet gdy podajesz świeżą trawę. Ile go podawać? Bez ograniczeń. Jeżeli królik je zjadł, dołóż następną porcję. Stosuj się do zasady: lepiej, żeby zostało, niż zabrakło.

Pozostałe 20% diety królika mogą stanowić:

• świeże warzywa (porcja mieszcząca się na dłoni lub w szklance/dzień na jednego królika),
• zioła łąkowe i ogrodowe, gałązki drzew i liście (1-2 garści takiej mieszanki/dzień),
• dobrej jakości granulat (1-2 łyżki stołowe/dzień),
• niewielkie ilości owoców (1-2 razy w tygodniu).

Warto też pamiętać, że wiek królika ma znaczenie przy planowaniu diety. Choć ogólne zasady pozostają takie same, wraz z dorastaniem królika jego potrzeby żywieniowe nieco się zmieniają. Przyjrzyjmy się więc, jak powinna wyglądać dieta w poszczególnych etapach życia.

Po urodzeniu młode króliczki odżywiają się wyłącznie mlekiem matki. Okres ten trwa do około 2.–3. tygodnia życia, kiedy to zaczynają stopniowo interesować się tym, co je ich mama. W dobrych hodowlach, gdzie dieta królików jest bogata w świeże składniki, maluchy już na tym etapie poznają świeże zioła, trawę i warzywa. Nadal jednak mleko stanowi podstawę ich diety. W kolejnych tygodniach udział pokarmów roślinnych stopniowo rośnie, a mleko pozostaje w jadłospisie do około 8. tygodnia życia.

Pamiętaj, że w tym czasie maluchy powinny cały czas przebywać z matką. Jeśli planujesz zakup młodego królika, powinien on mieć co najmniej 2 miesiące.

Od tego momentu rozpoczyna się etap intensywnej nauki prawidłowych nawyków żywieniowych – zarówno dla Ciebie, jak i Twojego pupila. Aby dieta królika była bogata w różne składniki, stopniowo wprowadzaj do jego menu świeże warzywa i zieleninę. To idealny czas na poznawanie różnych smaków, zwłaszcza jeśli maluch, którego kupiłeś, nie jadł wcześniej świeżych pokarmów. Hodowcy mają w tej kwestii dwa odrębne poglądy. Jedni uważają, że królik do 2. miesiąca życia nie powinien dostawać nic świeżego, a inni – że powinien próbować świeżych pokarmów, które spożywa jego mama. To drugie podejście jest zgodne z naturalnymi zachowaniami królików. To właśnie mama uczy swoje młode, co jest jadalne. Gorzej, gdy samica ma mało urozmaiconą dietę, która opiera się głównie na suchych składnikach. Wówczas nauka dobrych nawyków żywieniowych będzie spoczywać na przyszłym opiekunie.

Królicze dzieci, aby rosnąć, potrzebują dużo białka i składników mineralnych. Należy zapewnić im stały dostęp do trawy i siana, które powinny stanowić 80% ich diety. Młodemu królikowi podawaj również wysokiej jakości bezzbożową karmę granulowaną, np. Tropifit All in 1 Rabbit Junior, z wysoką zawartością włókna pokarmowego. Możesz też sięgnąć po tłoczony na zimno granulat Tropifit Naturals Lucerna granulowana. Lucerna to roślina strączkowa bogata w białko i wapń. O ile u dorosłych królików powinna ona być podawana tylko jako przysmak, o tyle u młodych zwierząt doskonale uzupełnia dietę, pokrywając wyższe zapotrzebowanie na składniki odżywcze.

Gdy Twój pupil skończy 4 miesiące, możesz zacząć podawać mu owoce. Takie przysmaki przydadzą się podczas zabawy, treningów czy po prostu, by sprawić pupilowi przyjemność. Pamiętaj jednak, że zawierają one duże ilości cukru. Mogą prowadzić do namnażania się w jelitach szkodliwych bakterii, a w konsekwencji – do niebezpiecznej dla życia królika biegunki. Początkowo podawaj bardzo małe ilości (kawałek wielkości kciuka będzie odpowiedni), i tylko jeden owoc naraz, po czym obserwuj reakcję króliczka.

Dieta młodego królika (2–8 miesięcy) – podsumowanie:

• siano i świeża trawa – stały dostęp przez całą dobę, ok. 80% diety,
• granulat – bezzbożowa karma granulowana dla młodych królików, np. Tropifit All in 1 Rabbit Junior, bogata w białko i minerały,
• warzywa, głównie liściaste, świeże i suszone zioła – nowe wprowadzaj stopniowo,
• owoce – niewielkie ilości od 4. miesiąca, tylko jako okazjonalny przysmak.

Nieco starsze króliki nie rosną już tak intensywnie. Ich zapotrzebowanie na kaloryczny pokarm się zmniejsza. Podstawą diety oczywiście jest stale dostępne dla królika siano i w miarę możliwości świeża trawa (80%). Pozostałe 20% stanowią świeże i suszone zioła, warzywa, gałązki drzew i krzewów oraz granulaty. Dobrze taką dzienną porcję podzielić na dwie dawki i podawać je rano i wieczorem. W ten sposób niejako zmusisz swojego pupila, aby w ciągu dnia jadł trawę lub siano, a nie zapychał brzuszek smakowitymi, ale też kalorycznymi pokarmami. W tym okresie nadal podawaj granulat dla młodych królików Tropifit All in 1 Junior i granulowaną lucernę – Tropifit Naturals Lucerna granulowana.

Zioła to ważny element diety królików. Przyjmuje się, że dzienna dawka to 1–2 garści świeżych lub suszonych ziół, przy czym te ostatnie możesz zawsze mieć pod ręką. Tropifit Naturals Mniszek lekarski i Tropifit Naturals Babka lancetowata pochodzą z terenów nieuprzemysłowionych i są wolne od szkodliwych substancji chemicznych.

W tym wieku dzienna porcja warzyw powinna wynosić nieco mniej niż szklanka 250 ml. Podawaj minimum 5 różnych warzyw dziennie, z przewagą warzyw liściastych. Urozmaicaj dietę, podając gałązki i sporadycznie owoce.

Karmiąc dorosłe króliki, należy zwrócić szczególną uwagę na konieczność utrzymania przez nie prawidłowej masy ciała. Siano powinno być stale dostępne i stanowić ok. 80% diety królika (jak widzisz, ta wartość nie zmienia się wraz z wiekiem królika). Jednak od wiosny do jesieni warto również podawać trawę, oczywiście jeżeli masz taką możliwość. Królik na pewno to doceni. Na pozostałe 20% powinny składać się warzywa, zioła i wysokiej jakości granulaty. Oprócz bezzbożowego granulatu Tropift All in 1 Rabbit Adult możesz też stosować naturalne granulaty uzyskane w procesie granulowania na zimno Tropifit Naturals Rolls Rabbit Adult, Tropifit Naturals Tymotka granulowana i Tropifit Naturals Siano granulowane. Okazjonalnie możesz podawać Tropifit Naturals Lucerna granulowana. Lucerna, bogata w białko i wapń, u dorosłych królików powinna być traktowana raczej jako przysmak, a nie podstawowy składnik diety.

Dzienna porcja dla królika – podsumowanie:

• siano i świeża trawa – stały dostęp przez całą dobę, ok. 80% diety,
• granulat – ok. 20–25 g (1–2 łyżki stołowe),
• świeże warzywa i zioła – 70–100 g (porcja mieszcząca się na dłoni lub w szklance na jednego królika),
• owoce – 5–10 g, 1–2 razy w tygodniu.

Pamiętaj, że są to tylko wskazówki. Każdy królik jest inny. Zwracaj uwagę na jego kondycję i wagę. Niech zmiana masy ciała zawsze będzie dla Ciebie sygnałem ostrzegawczym.

Ze względu na rozległość tematu omówiłam je w innym wpisie. Wszystkiego dowiesz się z artykułu Jakie warzywa dla królika – poradnik opiekuna.

Należy je traktować jako przysmak. Mimo że zawierają wodę, a więc nawadniają królika, są również bardzo bogate w cukry. Dlatego podawaj je rzadko i w bardzo małych ilościach, np. jedną kuleczkę winogrona, kawałeczek gruszki, jabłka czy cienki plasterek banana 1–2 razy w tygodniu. Ten składnik diety służy tylko i wyłącznie do rozpieszczania pupila i nie powinien być nadużywany. Układ pokarmowy królika nie jest przystosowany do trawienia pokarmów bogatych w cukry. Cukry zaburzają funkcjonowanie flory bakteryjnej, wspierając rozwój bakterii chorobotwórczych z rodzaju Clostridium. W efekcie mogą pojawić się biegunki i wzdęcia. Wysokokaloryczny pokarm będzie prowadził do otyłości i braku zainteresowania sianem, a to prosta droga do dość dużych problemów zdrowotnych.

Owoce, które można podawać królikowi:

• agrest,
• ananas,
• arbuz,
• banan,
• borówka,
• czarna porzeczka,
• czereśnia,
• czerwona porzeczka,
• gruszka,
• jabłko,
• jeżyny,
• kiwi,
• maliny,
• morela,
• nektarynka,
• pomarańcza,
• poziomka,
• śliwki,
• winogrona,
• żurawina.

Zdecydowanie w diecie królika nie mogą pojawiać się takie produkty jak:

• pieczywo,
• kolby i inne przekąski zawierające zboża,
• nabiał,
• mięso,
• wapienko,
• przetworzone jedzenie dla ludzi, np.: słodycze, czekolada, paluszki, chipsy,
• szczypiorek,
• por,
• cebula,
• czosnek,
• awokado,
• orzechy.

Zadbaj również o to, by królik nie miał dostępu do roślin ozdobnych, zarówno tych domowych, jak i rosnących w ogrodzie. Za szczególnie trujące uważa się takie rośliny jak: azalia, bluszcz, fiołek afrykański, konwalia majowa, naparstnica, rododendron, narcyz, tulipan, wilczomlecz, jagoda cisu, ligustr i ostrokrzew. Niebezpiecznych gatunków roślin, które chętnie uprawiamy w domu czy ogrodzie, jest dużo więcej. Dlatego najbezpieczniej jest tak zorganizować przestrzeń w mieszkaniu i na wybiegu w ogrodzie, by rośliny ozdobne były poza zasięgiem królika.

• Świeża trawa i siano to podstawa – powinny być aromatyczne i zawsze dostępne. Nie podawaj mokrej trawy.
• Nowe pokarmy wprowadzaj stopniowo – zawsze w małych ilościach, obserwując reakcję królika.
• Kontroluj ilość pokarmów kalorycznych, aby chronić królika przed nadwagą.
• Codziennie podawaj co najmniej pięć różnych warzyw – dla urozmaicenia diety.
• Owoce traktuj jako przysmak – podawaj rzadko i w niewielkich ilościach.
• Dokładnie myj wszystkie warzywa i owoce przed podaniem.
• Usuwaj niezjedzone resztki pokarmu, aby zapobiec ich psuciu.
• Unikaj niezdrowych przysmaków zbożowych – czytaj skład i wybieraj te, które zawierają warzywa i zioła.
• Zapewnij stały dostęp do świeżej, czystej wody — to równie ważne jak pokarm.

Stosując się do powyższych zasad i regularnie odbywając z królikiem wizyty kontrolne u lekarza weterynarii, masz pewność, że Twój pupil długo będzie cieszył się dobrym zdrowiem i energią.